Ontzettend zuur met boterzuur

16 september 2021

Afgelopen voorjaarskuilen, zowel de vroege als de latere, geven boterzuursporen aan op de kuilanalyse. Ook zijn er de laatste maand af en toe boterzuurmeldingen bij de zuivelfabrikanten en krijgen onze rundvee adviseurs meer vragen over hoge boterzuurgehalten.

Boterzuursporen komen via het voer in de mest terecht en vervolgens op de spenen van koeien, waarna ze tijdens het melkproces in de melk komen. Boterzuur wordt geproduceerd door verschillende soorten boterzuurbacteriën, die melkzuur omzetten in boterzuur en diverse gassen. Dit proces kost veel energie en een hoog boterzuurgehalte betekent dan ook veel voederwaardeverlies, soms wel tot 50 procent. Daarnaast zorgt de geur voor verminderde opname door het vee.

De sporen zijn bacteriën in een soort rusttoestand die erg goed bestand zijn tegen droogte, hitte en andere extreme omstandigheden. Op die manier kunnen ze jaren overleven en onder gunstige omstandigheden weer ontkiemen tot schadelijke bacteriën. Via strooisel, mest, maar met name slecht kuilvoer kunnen boterzuurbacteriën en -sporen in de melk terecht komen. In tegenstelling tot de boterzuurbacteriën, overleven de sporen de pasteurisatie van de melk en kunnen een afwijkende smaak en geur geven en problemen veroorzaken bij de kaasbereiding.

Boterzuurbacteriën krijgen de kans wanneer kuilen niet snel genoeg stabiel worden, dit komt vaak doordat ze slecht zijn aangereden. Ook bij de nattere kuilen zien we boterzuur weer, dit komt doordat de pH richting de 4 moet dalen om stabiel te worden, dit kost de melkzuurbacterie veel energie en tijd, hierdoor krijgen de verkeerde bacteriën de kans. Bij een verhoogde ruw as neemt de kans op boterzuur erg snel toe!

Vaak wordt gedacht dat graskuilen het grootste risico vormen. Maiskuil is tegen de verwachtingen in de meest voorkomende besmettingsbron op een bedrijf. Omdat het product sterk en snel verzuurd wordt mais niet vaak gezien als een risicofactor. Een zurenanalyse laat ook zelden tot nooit een hoog boterzuurgehalte zien. Echter is in onderzoek aangetoond dat de boterzuurafwijkingen in de melk wel in ruim 60% van de gevallen uit mais afkomstig zijn. Dan praten we vooral over kuilen met zichtbare broei- of schimmelplekken.

Tips:

  • Ga hygiënische te werk in zowel de melkstal als tijdens het schoonmaken van de boxen.
  • Zorg voor voldoende voersnelheid (1,5m/week), met een vlak snijvlak.
  • Vaak gaat het om kuilen met hoge opbrengsten per ha, waarbij snel is ingekuild. Hierdoor komt vaak het aanrijden onder druk te staan. Neem dus tijd en extra gewicht om de kuil goed vast te rijden.
  • Na het inkuilen direct de kuilen afdekken.
  • Ook kuilen met minder dan 35% DS zijn gevoeliger voor boterzuur, maak gebruik van een inkuilmiddel.
  • Controleer wekelijks de kuilen of beschadigingen door evt. ongedierte.
  • Zorg voor een laag ruw as gehalte in de kuil, denk hierbij aan mollenbestrijding en afstellen van de hooibouwmachines.
  • Wanneer mogelijk maak het aandeel besmette kuil lager in het rantsoen voor de melkgevende dieren.

Herkent u het probleem van boterzuur in uw kuilen, neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag met het inkuilmanagement en hebben nog meer tips!

CAV Den Ham is een middelgrote zelfstandige mengvoederproducent met een moderne fabriek en eigendom van de gezamenlijke boerenleden.

Samen naar een optimaal rendement!