Eerste snede nog niet gemaaid, WAT NU?

20 mei 2021

De afgelopen week is een gedeelte van de eerste snede geoogst. Omdat het op veel plekken te nat was, is het gras op sommige plekken nog niet gemaaid. Wat nu?

Afgelopen Hemelvaartweekend stond het maaien bij veel melkveehouders op de planning. Echter viel het maaien bij een aantal letterlijk in het water. Daarom hebben een aantal boeren besloten het gras langer te laten staan.

Deze week is het wisselvallig met flinke buien en weinig zon. Ook blijft het aardig aan de koele kant, dit heeft als voordeel dat de grasgroei niet extreem zal verlopen en nog niet meteen in de aar zal gaan schieten. Ook zal het eiwitgehalte nog niet extreem afnemen doordat het voorjaar laat op gang kwam en er veel koude nachten waren.

Voor melkveehouders die nog moeten maaien hebben wij een aantal tips:

  • Hoe massaler het gewas (4500kg DS/Ha en meer), des moeilijker deze verteerbaar wordt voor de koe maar ook voor de melkzuurbacteriën in de kuil. Normaal gesproken komt pluimvorming bij een eerste snede niet vaak voor, toch staat er op sommige plekken al een dik pak gras en neemt de verhouting van de celwanden toe en begint de pluimvorming. Bij een snede gras met 4500kg DS/HA, is het belangrijk om deze in te kuilen bij 35/40% droge stof. Bij 35/40% droge stof zijn de celwanden nog ‘’weekbaar’’ en kunnen de melkzuurbacteriën er makkelijker bij dan wanneer deze snede bij 50% DS wordt ingekuild. Ook later aan het voerhek geeft dit voordelen, de pensbacteriën van de koe kunnen makkelijker en sneller met de zware snede aan de gang. Bij een gewas met 3000/3500 kg DS kan prima ingekuild worden met 40/45% DS. Dit bevordert de DVE/OEB verhouding en er zit dan meer DVE in het gewas.
  • Hakselen bij een massaal gewas. Met hakselen wordt de deeltjeslengte van de grasplant kleiner en krijg je een homogenere kuil. De hardere celwanden door de verhouting van het gewas, kan met hakselen makkelijker verteerbaar worden gemaakt. Dit heeft opnieuw voordelen voor zowel het conserveringsproces als voor de koe.
  • 1 tot 2 dagen zonlicht in het gras laten komen: dit bevordert het suikergehalte.
  • Inkuilmiddelen gebruiken in combinatie met melasse bij donkere dagen.
  • Maai een zware snede op minimaal 8 tot 10 cm (stoppellengte), de groeipunten van lang gras zitten hoger dan bij een normale snede. Wanneer de groeipunten afgemaaid worden zal de hergroei van het gras langer op zich laten wachten.

Voldoende suiker?
Een goed geconserveerde kuil is de basis voor een goede melkproductie. De kunst is om het gras zo goed en snel mogelijk te laten conserveren, waardoor zo min mogelijk voedingsbestanddelen verloren gaan. In de kuil ontstaat er een concurrentiestrijd van aerobe en anaerobe bacteriën. De belangrijkste zijn hierbij de melkzuurbacteriën. Deze zetten de aanwezige suikers uit het gewas om in melkzuur en azijnzuur. De melkzuurbacterie zorgt voor de productie van melkzuur, en de lactobacillus Buchnerie (ook melkzuurbacterie) zet melkzuur om in azijnzuur en propionzuur dat de broeiremming tegengaat bij het in- en uitkuil proces.

Wanneer de melkzuurbacteriën de concurrentiestrijd niet snel genoeg kunnen winnen en de kuil niet snel genoeg stabiel (zuur) wordt, krijgen de boterzuurbacteriën en rotting bacteriën de overhand. Deze bacteriën breken het eiwit af tot ammoniak. Het aandeel suiker is dus een erg belangrijke factor voor een geslaagde kuil.

De afgelopen dagen en aankomende dagen is het bewolkt en wisselvallig weer, hierdoor worden er weinig suikers aangemaakt via fotosynthese. Voor boeren die nog moeten gaan maaien is het verstandig om extra suikers toe te voegen door middel van Melasse.

Advies:

  • 200L/Ha bij een snede met 4000kg DS (1 IBC-vat per 5ha.) (260kg per ha). Bij extreem donkere dagen kan dit worden verhoogd.
  • Melasse is een stroperige vloeistof verkregen uit het kooksel van suikerriet of suikerbiet, nadat de gekristalliseerde suiker is verwijderd. Biet/rietmelasse wordt veel gebruikt als pershulpmiddel bij de productie van krachtvoer en heeft een zeer positief effect op de smaak van de brok.
  • Melasse kan ook heel goed gebruikt worden als inkuilmiddel en smaakverbeteraar aan het voerhek.
  • Melasse bevat een hoog aandeel suikers dat zorgt voor een lekker smaak/geur, koeien zijn er dol op. De voeropname stijgt met melasse.
Biet/Riet melasse Voederwaarde per Gram/kg product
DS 740
VEM 1750
WDVE 70
FEB -32
Suiker 470
Calcium 4,9
Fosfor 0,3
Kalium 36,6


Wel of geen inkuilmiddel?
Het wel of niet gebruiken van een inkuilmiddel is anticiperen op omstandigheden. Op dit moment is het voorjaar niet ideaal geweest, inkuilmiddelen helpen een kuil sneller en goed te conserveren en dit levert minder verliezen van VEM, eiwitten en voerverliezen op. Let wel op dat er voldoende suiker in het gras zit, anders kan melasse een mooie combinatie zijn met inkuilmiddelen.

Gebruik bij een zware snede Magniva platinum 3 of feedmore combi. Dit zijn inkuilmiddelen met homofermentatieve bacteriën, heterofermentatieve bacteriën en enzymen. De enzymen helpen de celwanden af te breken voor een betere verteerbaarheid en voeding voor de melkzuurbacteriën en later ook voor de pensbacterien.

DS-gehalte een belangrijke factor voor het conserveringproces?

Kuilen met een laag percentage <25% DS hebben een intensieve conservering nodig. Dit wil zeggen dat de melkzuurbacteriën meer suikers nodig hebben om de kuil stabiel/zuur te krijgen. Een natte kuil moet een PH-waarde hebben van ongeveer 4/4,2 voor voldoende stabiliteit. Kuilen met 50% DS zijn al stabiel bij een ph van 5,2 en kosten dus ook minder suikers voor het stabilisatieproces.  Echter, door gebrek aan vocht kunnen de omzettingsprocessen onvoldoende plaatsvinden en kan het zijn dat de kuil daarom toch broeigevoelig is.

CAV Den Ham is een middelgrote zelfstandige mengvoederproducent met een moderne fabriek en eigendom van de gezamenlijke boerenleden.

Samen naar een optimaal rendement!